Czas w przypadku terapii RZS ma kluczowe znaczenie. Im wcześniej zostanie wdrożone skuteczne leczenie, tym większa szansa na ograniczenie objawów choroby. Wdrożenie leczenia w trakcie pierwszych trzech miesięcy może nawet spowodować remisję choroby. Celem terapii jest:

Leczenie RZS  ustalane jest przez reumatologa zawsze indywidualnie dla każdego pacjenta. Celem leczenia jest uzyskanie remisji lub małej aktywności choroby w ciągu 6 miesięcy, z uwzględnieniem koniecznej modyfikacji leczenia, jeżeli nie ma poprawy w ciągu 3 pierwszych miesięcy.


Aktywność choroby i skuteczność leczenia można monitorować za pomocą wskaźników zalecanych przez Europejską Ligę ds. Zwalczania Reumatyzmu (EULAR) m.in. wskaźnika oceny aktywności RZS tzw. wskaźnika DAS 28.

W celu leczenia chorych na RZS opracowano standardy postępowania terapeutycznego oraz rekomendacje towarzystw naukowych odnośnie do stosowanych leków i ich dawkowania. Ważne, aby pacjenci przyjmowali przepisane leki w odpowiednich dawkach, gdyż niższe dawki mogą nie być wystarczające, co sprawia, że leczenie nie przynosi spodziewanego efektu.

Podstawą leczenia RZS są leki modyfikujące przebieg choroby (w skrócie LMPCh), jak np. metotreksat, które należy włączyć jak najszybciej,od razu po postawieniu diagnozy. Od nich z reguły rozpoczyna się leczenie RZS. Odgrywają podstawową rolę nie tylko w zmniejszeniu dolegliwości bólowych, ale przede wszystkim w ograniczeniu niszczenia stawów, co pomaga zachować sprawność w pracy i życiu codziennym. Leki należy przyjmować także w okresie remisji. W przeciwnym razie może dojść do ponownego zaostrzenia się choroby. Dopiero, gdy utrzymuje się długotrwała remisja, można rozważyć ostrożną redukcję dawki. Decyzję o tym zawsze podejmuje lekarz reumatolog.

W przypadku braku poprawy klinicznej po 4 miesiącach stosowania wybranej terapii konieczne jest skorygowanie leczenia poprzez zmianę leku modyfikującego przebieg choroby, a w kolejnym etapie, jeżeli ten schemat leczenia nie zadziała, to po następnych 4 miesiącach można wprowadzić kolejny lek modyfikujący przebieg choroby (np. terapię dwulekową lub trójlekową) lub dodać lek biologiczny uzyskiwany za pomocą technik inżynierii genetycznej.

Oprócz terapii farmakologicznej, jako formę uzupełnienia, lekarz reumatolog może zaproponować choremu na RZS:

  • rehabilitację  – wykonywanie odpowiednich ćwiczeń zapobiega powstawaniu przykurczy oraz zanikaniu mięśni,
  • fizykoterapię – w fizykoterapii RZS wykorzystywane są różne bodźce, jak fale ultradźwiękowe, światło, prąd, ciepło i zimno,
  • zmianę stylu życia  – wprowadzenie odpowiedniej diety, aktywność fizyczna dopasowana do możliwości pacjenta oraz rezygnacja z palenia tytoniu wspomagają leczenie,
  • leczenie operacyjne – zniekształceń narządu ruchu, np. usunięcie chorobowo zmienionych fragmentów stawu albo korekcje lub rekonstrukcje.

Pamiętaj, terapia reumatoidalnego zapalenia stawów zawsze powinna być dobierana indywidualnie przez lekarza reumatologa.